DE DIRECTE DEMOCRATIE

In Griekenland waar de oorspronkelijke vorm van democratie vandaan komt, bestond de directe democratie. Directe democratie is gebaseerd op het recht van burgers die aan vooraf geformuleerde eisen voldoen (bijvoorbeeld meerderjarig zijn), om zich over nationale/regionale en lokale vraagstukken te mogen uitspreken. De absolute meerderheid van stemmen, is de basis voor het te nemen besluit. Met andere woorden een besluit wordt genomen op basis van 50% + 1 stem.

Er zijn in het verleden filosofen geweest die waarschuwde voor de neveneffecten van de directe democratie. Een van de belangrijkste waarschuwingen betrof de angst voor de “Tirannie van de meerderheid”, zoals beschreven door Alexis de Tocqueville (1805-1859). Hij schreef dat “de aller-individueelste burger moet inzien dat het hem alleen maar goed kan gaan als de gemeenschap floreert. “Welbegrepen eigenbelang is daarbij het sleutelbegrip”. Daarmee bedoelt Tocqueville het omgekeerde van kortzichtig egoïsme. Tocqueville vond ook dat met eens in de vier jaar stemmen voor je eigenbelang, je er dus niet bent. Sterker, wie zich als burger na de verkiezingen afzijdig houdt van de samenleving, heeft slechts de kiem gelegd voor een bureaucratie die als onkruid ieders privédomein overwoekert.”

In een systeem zonder vertegenwoordigers, zoals bijvoorbeeld aangehangen door Akiva Orr, is er geen rol weggelegd voor politieke partijen en een parlement. De Franse filosoof Jean-Jacques Rousseau (Genève, 28 juni 1712 – Ermenonville, 2 juli 1778) was een groot voorstander van de directe democratie. De Volksvergadering is een vorm van directe democratie, die onder andere toegepast werd in Athene (de Ekklesia), Zwitserland (de Landsgemeinde), Noord-Amerika (de Town-meeting) en het voormalige Joegoslavië (het bedrijfsradenstelsel). 

De meest gebruikte westerse democratie is de representatieve democratie

De representatieve democratie – parlementaire democratie – is ontstaan als praktische oplossing voor de democratische staatsvorm in de meeste westerse landen. Vanwege de beperkte communicatiemiddelen, het groeien van het aantal inwoners in landen en de duur van het besluitvormingsproces, was het praktisch onmogelijk dat iedereen direct over elk onderwerp kon mee beslissen.

Naast verschillen in het aantal afgevaardigden, het aantal huizen van afgevaardigden bestaat ook hier een verschil in kiesstelsels. Diverse landen zijn verdeeld in districten die elk een winnaar als afgevaardigde sturen (Bijvoorbeeld Engeland of Frankrijk), terwijl in andere landen de zetels op grond van de algehele verkiezingsuitslag worden verdeeld.

De kieswet bepaalt in representatieve democratieën welke bevoegdheden het volk voor welke periode overdraagt aan de gekozen afgevaardigden. Onder deze bevoegdheden bevinden zich het recht om wetten te mogen maken, beleid te mogen maken voor de richting waarin het land zich ontwikkeld en de vertegenwoordiging van een land bij internationale situaties.

Ter voorkoming van misbruik van deze overdracht van macht is vooraf een termijn afgesproken die in de meeste landen 4 jaar is. Daarna moeten er weer verkiezingen gehouden worden. Daarnaast zijn er grondrechten die misbruik van de gedelegeerde macht moeten voorkomen. Deze grondrechten zijn o.a. vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van pers.

admin

Click Here to Leave a Comment Below

Leave a Comment: